ศูนย์องค์ความรู้ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ตัวชี้วัดแบบ SMART: คม ชัด วัดผลได้จริง

14 พฤษภาคม 2569
235 ครั้ง

ตัวชี้วัดแบบ SMART: คม ชัด วัดผลได้จริง

"การปรับตัวที่ไม่สามารถวัดผลได้ คือ ความไม่แน่นอนที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อความสำเร็จของการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ " ดังนั้นการมีตัวชี้วัดที่ SMART จะช่วยให้การตัดสินใจเชิงนโยบายและการจัดสรรทรัพยากรมีประสิทธิภาพ

ตัวชี้วัดแบบ SMART คือการกำหนดตัวชี้วัดที่ชัดเจน วัดผลได้ ทำได้จริง สอดคล้องกับเป้าหมาย และมีกรอบเวลา สามารถใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีช่วยติดตาม วิเคราะห์ และประเมินผลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การออกแบบตัวชี้วัดแบบ SMART
- S - Specific (ชัดเจน): ต้องระบุเป้าหมายและขอบเขตที่ชัดเจน
- M - Measurable (วัดได้): ตัวชี้วัดควรวัดมีหน่วยวัดที่ชัดเจน และประเมินผลได้จริง เพื่อให้ติตดามความก้าวหน้าได้ตลอดเวลา
- A - Achievable (ทำได้จริง): ตัวชี้วัดสามารถทำให้บรรลุผลได้ โดยพิจารณาจากทรัพยากรและข้อมูลที่มีอยู่
และตัวชี้วัดไม่ควรมีเป้าหมายที่ยากจนเกินไปหรือเป็นไปไม่ได้
- R - Relevant (ตรงเป้า): ตัวชี้วัดต้องสะท้อนปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศตามบริบทของพื้นที่
- T - Time-bound (มีกำหนดเวลา): มีรอบการรายงานที่ชัดเจน เพื่อให้เห็นความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง

ความสำคัญของตัวชี้วัดแบบ SMART
ความชัดเจน: ทำให้เป้าหมายของโครงการชัดเจน เข้าใจง่าย และรู้ว่าต้องการบรรลุอะไร รวมถึงจะวัดผลอย่างไร
ความรับผิดชอบ: มีเกณฑ์วัดผลที่ชัดเจน ทำให้ตรวจสอบและติดตามความก้าวหน้าได้อย่างเป็นธรรม
การประเมินผล: ใช้ข้อมูลจริงในการประเมินว่าโครงการบรรลุเป้าหมายหรือไม่ และชี้จุดที่ต้องปรับปรุง
การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง: ช่วยระบุจุดอ่อนของโครงการ เพื่อนำไปปรับปรุงให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง
การจัดสรรทรัพยากร: ทำให้เห็นว่าทรัพยากรถูกใช้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ และช่วยปรับการใช้ทรัพยากรให้เหมาะสม
มากขึ้น

มิติของตัวชี้วัดแบบ SMART
S - Specific (เฉพาะเจาะจง) ตัวชี้วัดต้องชัดเจน ระบุสิ่งที่ต้องการวัดอย่างตรงประเด็น ไม่กว้างหรือคลุมเครือ
M - Measurable (วัดผลได้) ต้องสามารถวัดและติดตามผลได้ด้วยตัวเลขหรือหน่วยที่ชัดเจน เช่น ร้อยละ จำนวน หรือดัชนี
A - Achievable (ทำได้จริง) เป้าหมายต้องเหมาะสมกับทรัพยากรและความเป็นไปได้ ไม่ยากเกินไป
R - Relevant (เกี่ยวข้อง) ตัวชี้วัดต้องสอดคล้องกับเป้าหมายและผลลัพธ์ของโครงการ
T - Time-bound (มีกรอบเวลา) ต้องกำหนดช่วงเวลาชัดเจนในการวัดผลและติดตามความก้าวหน้า

แหล่งอ้างอิง
1. https://www.adaptation-undp.org/.../module_8_indicators...
2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10331041/
3.https://www.greenclimate.fund/.../increasing-resilience...
 
ที่มา : กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อม