Zooplankton (แพลงก์ตอนสัตว์) คือ สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่เป็น องค์ประกอบพื้นฐาน และสำคัญยิ่งในระบบนิเวศทางทะเลและแหล่งน้ำจืด พวกมันทำหน้าที่เป็น ตัวกลางการถ่ายทอดพลังงาน จาก Phytoplankton (แพลงก์ตอนพืช) ไปยังสัตว์น้ำขนาดใหญ่ เช่น ปลา ซึ่งเป็นอาหารของมนุษย์
.
Climate Change ส่งผลกระทบต่อ Zooplankton อย่างไร?
1. อุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น
• สมดุลระบบนิเวศเปลี่ยน อุณหภูมิที่สูงขึ้นส่งผลโดยตรงต่ออัตราการเจริญเติบโตและการแพร่พันธุ์ของ Zooplankton
• การสูญพันธุ์ Zooplankton บางชนิดไม่สามารถทนต่ออุณหภูมิที่สูงเกินขีดจำกัดได้ อาจนำไปสู่การสูญพันธุ์ในพื้นที่นั้น ๆ ขณะที่ชนิดที่ทนร้อนได้จะเพิ่มจำนวนแทนที่ ทำให้ความหลากหลายทางชีวภาพลดลง
2. การขาดแคลนอาหาร
• กระแสน้ำแปรปรวน ภาวะโลกร้อนอาจทำให้การไหลเวียนของกระแสน้ำลดลง ส่งผลให้สารอาหารจากน้ำลึกไม่สามารถขึ้นมาสู่ผิวน้ำได้
• Phytoplankton ลดลง เมื่อสารอาหารลดลง แพลงก์ตอนพืชซึ่งเป็นอาหารหลักของ Zooplankton ก็ลดลงตามไปด้วย ทำให้เกิดการขาดแคลนอาหารตลอดทั้งห่วงโซ่อาหาร
3. ปรากฏการณ์แพลงก์ตอนบลูม (Plankton Bloom)
• ภาวะน้ำขาดออกซิเจน อุณหภูมิน้ำที่สูงขึ้นและปริมาณธาตุอาหารส่วนเกินจากกิจกรรมมนุษย์ กระตุ้นให้แพลงก์ตอนเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว
• ความเสียหายรุนแรง เมื่อแพลงก์ตอนเหล่านี้ตายลง การย่อยสลายจะใช้ออกซิเจนในน้ำจำนวนมาก ทำให้เกิด ภาวะน้ำขาดออกซิเจน ซึ่งเป็นอันตรายรุนแรงต่อ Zooplankton และสัตว์น้ำอื่น ๆ
.
Zooplankton คือ สัญญาณเตือน
เนื่องจาก Zooplankton ตอบสนองไวต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและคุณภาพน้ำ พวกมันจึงถือเป็น “ตัวชี้วัด” หรือ “ตัวบ่งชี้” ที่ดีเยี่ยมของการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศที่เกิดจาก Climate Change
สรุป การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลกระทบต่อความหลากหลายและความอุดมสมบูรณ์ของ Zooplankton ซึ่งเป็นฐานรากของห่วงโซ่อาหารทางน้ำ หากพวกมันได้รับผลกระทบ ระบบนิเวศทางทะเลทั้งหมดก็จะได้รับผลกระทบตามไปด้วย
.
ที่มา: กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม, กรมควบคุมมลพิษ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม