ไครนอยด์ (Crinoid)
ไครนอยด์ (Crinoid) อยู่ในคลาสไครนอยเดีย (Crinoidea)ได้แก่ พลับพลึงทะเล และดาวขนนก มีรูปร่างหน้าตาเหมือนพืช แต่แท้จริงแล้วเป็นสัตว์ทะเล จัดอยู่ในไฟลัมเอไคโนเดอร์มาตา (Echinodermata) ที่แปลว่าผิวหนังขรุขระ หรือเป็นหนาม ได้แก่ ดาวทะเล ดาวเปราะ ปลิงทะเล เม่นทะเล และ เหรียญทะเล เนื่องจากอาศัยอยู่ในทะเล จึงมีโครงร่างแข็งที่เป็นสารละลายคาร์บอเนต และพบเป็นซากดึกดำบรรพ์จำนวนมากฝังอยู่ในหินปูน ซึ่งเป็นหินที่สะสมตัวในทะเลเป็นหลัก ปรากฏขึ้นในยุคออร์โดวิเชียน (Ordovichian) ประมาณ 485 ล้านปี และยังคงเหลือมาจนถึงปัจจุบันประมาณ 600 สปีชีส์
ไครนอยด์ประกอบด้วย 2 ส่วนหลักๆคือ ส่วนหัว มีลักษณะเป็นพุ่มคล้ายดอก (crown) ส่วนที่เหมือนกับลำต้น มีลักษณะคล้ายเหรียญ หรือโดนัท เรียงต่อกัน (stalk) และส่วนล่างสุดที่คล้ายกับรากทำหน้าที่ยึดเกาะ (holdfast)
ซากดึกดำบรรพ์ไครนอยด์ ในประเทศไทยส่วนใหญ่ไม่พบชิ้นส่วนที่สมบูรณ์ พบเพียงส่วนที่เหมือนกับลำต้น หรือที่เรียกว่าก้านไครนอยด์ (Crinoid stem) และส่วนคล้ายราก (holdfast) สามารถพบได้ในหินปูน ตั้งแต่ยุค
ออร์โดวิเชียน (485 ล้านปี) ได้แก่ จังหวัดลำพูน กาญจนบุรี สตูล ยุคเพอร์เมียน (300 ล้านปี) ได้แก่ จังหวัดเพชรบูรณ์ ราชบุรี สระบุรี ลพบุรี สระแก้ว และยุคไทรแอสสิก (250 ล้านปี) ได้แก่จังหวัดลำปาง